به گزارش خبرنگار مهر،حمیدرضا دوست‌محمدی شامگاه دوشنبه در شورای عالی ثبت و حریم آثار غیرمنقول استان اصفهان که در سالن جلسات این اداره کل برگزار شد، با اشاره به جایگاه قانونی و بین‌المللی ثبت آثار تاریخی اظهار کرد: بر اساس قوانین کشور، وزارت میراث فرهنگی موظف به شناسایی و ثبت آثار تاریخی و فرهنگی با هدف حفاظت از اصالت، یکپارچگی و هویت ملی است. این مسئولیت در سطح بین‌المللی نیز با عضویت ایران در کنوانسیون میراث جهانی سال ۱۹۷۲ یونسکو و تعهد کشور به پاسداری از میراث فرهنگی دارای ابعاد گسترده‌تری است.
وی با بیان اینکه ثبت آثار تاریخی نباید صرفاً به حفظ ظاهر و کالبد بناها محدود شود، افزود: در کنار ارزش‌های معماری و زیبایی‌شناختی، بخش مهمی از اهمیت این آثار به میراث ناملموس نهفته در آنها بازمی‌گردد؛ میراثی که در شیوه زندگی، الگوهای تعامل اجتماعی، معماری و ارتباط انسان با محیط پیرامون تجلی پیدا کرده است.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به فاصله گرفتن شهرهای امروز از الگوهای اصیل معماری و شهرسازی ایرانی تصریح کرد: بخشی از مشکلات زندگی شهری معاصر، از جمله گسترش آلودگی‌های محیطی، غلبه خودرو بر فضاهای شهری، کاهش فرصت پیاده‌روی و تأثیر این شرایط بر سلامت جسمی و روانی شهروندان، ضرورت بازنگری در الگوهای توسعه شهری و بهره‌گیری از تجربه‌های تاریخی را برجسته می‌کند.
دوست‌محمدی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین آموزه‌های میراث ناملموس معماری و شهرسازی ایرانی، شکل‌گیری شهر با محوریت انسان بوده است؛ در حالی که در بسیاری از شهرهای امروز، خودرو جایگاه محوری پیدا کرده و کیفیت حضور و زندگی انسان در فضاهای شهری تحت تأثیر قرار گرفته است. بازخوانی این تجربه‌های تاریخی می‌تواند در اصلاح رویکردهای شهرسازی معاصر مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت نگاه اقتصادی و اجتماعی به حفاظت از بناهای تاریخی خاطرنشان کرد: در شرایطی که اقتصاد خانوارها با دشواری‌هایی روبه‌روست، ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا باید برای ثبت و حفاظت از آثار تاریخی هزینه و ظرفیت صرف کرد؛ در حالی که تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد حفظ میراث تاریخی در دل شهرهای مدرن نه‌تنها مانعی برای توسعه نیست، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و هویت شهری آنها به شمار می‌رود.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به تجربه شهرهایی همچون اصفهان، شیراز، کاشان و یزد در حفاظت و احیای میراث تاریخی بیان کرد: بسیاری از بناهای تاریخی با حفظ اصالت و هویت خود قابلیت بازگشت به چرخه زندگی شهری را دارند. برخی از این آثار می‌توانند با کاربری پیشین مورد استفاده قرار گیرند و در موارد دیگر نیز، با انجام تغییرات محدود و اصولی و بدون آسیب به ارزش‌های تاریخی و هویتی، امکان بهره‌برداری مجدد از آنها فراهم شود.
دوست‌محمدی افزود: احیای حمام‌های تاریخی، استفاده مجدد از خانه‌های ارزشمند تاریخی به‌عنوان فضاهای مسکونی و تبدیل برخی بناها به مراکز فرهنگی و تجاری، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند ضمن حفظ میراث معماری، زمینه انتفاع اجتماعی و اقتصادی از این سرمایه‌ها را فراهم کند.
وی تأکید کرد: آثار تاریخی صرفاً بناهایی متعلق به گذشته نیستند، بلکه سرمایه‌هایی هستند که مجموعه‌ای از ارزش‌های ملموس و ناملموس را در خود جای داده‌اند. بنابراین حفاظت از آنها باید با هدف تداوم حیات اجتماعی و انتقال این ارزش‌ها به نسل‌های آینده دنبال شود.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عملکرد حوزه ثبت آثار تاریخی کشور گفت: تاکنون ۳۴ اثر تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند که نیمی از آنها را بناهای تاریخی و نیمی دیگر را محوطه‌های تاریخی تشکیل می‌دهند؛ آثاری که هر یک به سهم خود در معرفی پیشینه تمدنی و فرهنگی ایران و تثبیت جایگاه کشور در عرصه فرهنگ و تاریخ جهان اهمیت دارند.
دوست‌محمدی همچنین از وجود ۳۰ پرونده ثبت جهانی در حوزه میراث فرهنگی ایران خبر داد و اظهار کرد: این پرونده‌ها در مجموع بیش از ۱۰۰ اثر تاریخی را دربرمی‌گیرند و ظرفیت قابل توجهی از میراث تاریخی و فرهنگی کشور را در سطح جهانی نمایندگی می‌کنند.
وی با اشاره به جایگاه تمدنی ایران در عرصه بین‌المللی خاطرنشان کرد: گستردگی آثار تاریخی و ظرفیت‌های فرهنگی کشور نشان می‌دهد ایران از پشتوانه‌ای عمیق در حوزه فرهنگ و تمدن برخوردار است و حفاظت از این میراث، علاوه بر صیانت از هویت ملی، زمینه معرفی شایسته‌تر این ظرفیت‌ها در سطح جهانی را فراهم می‌کند.
نظر شما